Zgodnie z przepisem art. 993 Kodeksu cywilnego „§ 1. Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę.” Przepis ten ma zapobiegać sytuacji, w której osoby uprawnione do zachowku utraciłyby należytą ochronę na skutek czynności rozporządzenia własnym majątkiem przez spadkodawcę podjętych za jego życia i obniżających wartość stanu czynnego spadku. Uprawniony do zachowku może żądać pokrycia lub uzupełnienia zachowku w wymiarze odpowiadającym nie tylko czynnemu stanowi spadku w chwili jego otwarcia, lecz uwzględniającego rzeczywistą wartość majątku wypracowanego za życia przez spadkodawcę, bez względu na to, że niektóre jego elementy nie weszły w skład spadku z racji uprzednich darowizn dokonanych przez spadkodawcę. Z kolei przepis art. 994 § 1 Kodeksu cywilnego wprowadza ograniczenia doliczeń do spadku wskazanych w przepisie art. 993 Kodeksu cywilnego, wyrażające się w tym że „Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.” Rozwiązanie to jest uzasadnione względami pewności prawnej i podkreśleniem , że wraz z upływem czasu zaciera się związek między darowizną a stanem czynnym spadku w chwili jego otwarcia. Należy podkreślić, że ww. ograniczenie czasowe udzielonej darowizny nie dotyczy osób obdarowanych będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Przy czym przez osoby będące spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku należy uważać osoby, które taki status(wynikający z dziedziczenia ustawowego lub testamentowego) posiadały w chwili otwarcia spadku(śmierci spadkodawcy)-por. uchwała Sądu Najwyższego Izba Cywilna z dnia 8 sierpnia 2024 r. wydana w sprawie o sygn. akt III CZP 3/24, publ. Legalis nr 3111328.
