Wprawdzie kwestie rozliczenia konkubinatu dotyczą w istocie spraw rodzinnych to jednak leżą poza gestią prawa rodzinnego i opiekuńczego i mogą być dokonywane przy zastosowaniu przepisów kodeksu cywilnego, a w szczególności przepisów dotyczących bezpodstawnego wzbogacenia. Jest to pogląd dominujący w orzecznictwie jak i w judykaturze (zob. np. uchwały SN: z 30 stycznia 1970 r., III CZP 62/69; z 27 czerwca 1996 r., III CZP 70/96, OSNC 1996, nr 11, poz. 145; wyroki SN: z 26 czerwca 1974 r., III CRN 132/74; z 21 listopada 1997 r., I CKU 155/97; z 16 maja 2000 r., V CKN 32/00; z 7 maja 2009 r., IV CSK 27/09). Należy podkreślić, że czynienie przez konkubentów nakładów na tworzoną wspólnie niesformalizowaną rodzinę nie może się ograniczać jedynie do nakładów finansowych związanych z uzyskiwaniem zarobków pozwalających funkcjonować rodzinie. Jakkolwiek uznać je należy za istotne, to także przez czynienie nakładów należy rozumieć również takie czynności jak pomoc w prowadzeniu domu, w wychowaniu dzieci, pomoc w działalności gospodarczej itp. Można zatem przyjąć, że świadczenie niemajątkowe jednego z konkubentów, polegające na dbaniu o dom i zajmowaniu się np. wspólnymi dziećmi konkubentów, które służyło bieżącej realizacji wspólnego życia, wynika z natury konkubinatu i czyni zadość zasadom współżycia społecznego, stanowi w całości świadczenie nienależne podlegające rozliczeniu po zakończeniu tego nieformalnego w myśl polskiego prawa związku.
19.09.2025 r.